Leidt hoog olieverbruik tot non-conformiteit?

Wat mag je als koper verwachten van een oudere tweedehands auto? En wanneer kan een mankement of gebrek nu eenmaal horen bij een oudere occasion? Die vraag stond centraal in een recente rechtszaak over een auto met een opvallend hoog olieverbruik.

Wat is non-conformiteit?
Non-conformiteit betekent dat een gekocht product niet voldoet aan wat een koper er op grond van de koopovereenkomst redelijkerwijs van mocht verwachten. Wat iemand mag verwachten hangt onder meer af van het soort product, de prijs, de leeftijd en de informatie die de verkoper heeft gegeven. Bij een tweedehands auto spelen leeftijd en kilometerstand dus een belangrijke rol.

De kwestie
In mei 2024 koopt een consument een Citroën DS 3 uit 2012. De auto had op de datum van de verkoop 140.000 kilometer op de teller en werd verkocht voor € 4.450. Kort na de aankoop ontdekt de koper dat de auto veel olie verbruikt. Het zou aanvankelijk gaan om 1 liter per 1.000 kilometer, en een aantal weken later 1 liter per 600 kilometer. Van lekkage was geen sprake. Volgens de koper hoefde hij een dergelijk hoog olieverbruik niet te verwachten en is er sprake van non-conformiteit. De koper ontbindt de koopovereenkomst.

Het autobedrijf (de verkoper) denkt daar anders over. Volgens de verkoper is dit olieverbruik bij een auto van dit type en deze leeftijd niet ongebruikelijk. Reiniging van de motor leidt niet tot een lager olieverbruik. En uit nader onderzoek blijkt dat de oorzaak ligt in slijtage van de zuigers en de cilinderwanden. Om het probleem met het olieverbruik te verhelpen is een revisie van de motor nodig.

Hoe oordeelt de rechter hierover?
De rechtbank Gelderland, zittingsplaats Zutphen, stelt dat “een zaak beantwoordt aan de overeenkomst als deze bij aflevering de eigenschappen bezit die de koper mocht verwachten”. De kernvraag is dus: wat mocht de koper redelijkerwijs verwachten? Het spreekt voor zich dat je bij een tweedehands auto niet hetzelfde mag verwachten als bij een nieuwe auto. Bij oudere occasions moet een koper er tot op zekere hoogte rekening mee houden dat er mankementen kunnen zijn. Een auto is immers bij normaal gebruik aan slijtage onderhevig, en de kans dat er mankementen optreden is groter naarmate de auto ouder is. Dat een auto een (ernstig) gebrek heeft, betekent dus niet automatisch dat sprake is van non-conformiteit. Het gaat om het gerechtvaardigde verwachtingspatroon: wat mocht de koper redelijkerwijs van deze auto verwachten?

Volgens de rechtbank was het olieverbruik weliswaar hoog, maar dat alleen is niet voldoende om te concluderen dat de auto niet aan de overeenkomst voldeed. Volgens de rechtbank hangt dat mede af van de onderliggende oorzaken. Hoog olieverbruik kan namelijk worden veroorzaakt door een mankement dat samenhangt met de ouderdom, het aantal gereden kilometers en de onderhoudstoestand van de auto ten tijde van de koop.

In deze zaak wordt vastgesteld dat het hoge olieverbruik in feite wordt veroorzaakt door vervuiling van de cilinders. Volgens de rechtbank is van non-conformiteit geen sprake. Zij acht van belang dat de auto twaalf jaar oud was; de kilometerstand circa 140.000 bedroeg, en de koopprijs relatief laag was. Volgens de rechtbank had de koper er bij deze koop dan ook rekening mee moeten houden dat in de nabije toekomst reparaties nodig konden zijn om de auto te kunnen blijven gebruiken. De rechtbank voegt daaraan toe dat vervuiling en slijtage van motoronderdelen bij oudere auto’s geleidelijk ontstaan en niet ongebruikelijk zijn. Daarom kun je stellen dat de koper het hoge olieverbruik redelijkerwijs had kunnen verwachten.

De uitspraak
De conclusie is dan ook dat de auto wél aan de overeenkomst beantwoordt (er is geen sprake van non-conformiteit) en dat de koper de koopovereenkomst dus niet rechtsgeldig heeft ontbonden. De rechtbank wijst de vorderingen van de koper af en geeft het autobedrijf gelijk.

Praktische les
Deze uitspraak laat zien dat een gebrek aan een oudere occasion niet automatisch leidt tot een succesvol beroep op non-conformiteit.

Contact
TEN Advocaten heeft veel kennis en ervaring in de automotive-branche. We helpen u graag bij geschillen, en zorgen er samen met u voor dat risico’s geminimaliseerd worden. Bent u benieuwd wat we voor u kunnen betekenen? Neemt u dan gerust contact op. Onze automotive-specialist Peter Roosendaal is u graag van dienst!

Wilt u meer weten over non-conformiteit? Kijk dan op Ten Automotive Papers.