Afschaffing verpandingsverbod: wat betekent dit voor uw contracten?

De nieuwe Wet opheffing verpandingsverboden (hierna: de Wet), die op 4 maart 2025 is aangenomen, zet een streep door het verpandingsverbod. Een verpandingsverbod is een contractuele clausule die leveranciers verbiedt om openstaande vorderingen (bijvoorbeeld facturen) als zekerheid te verpanden of over te dragen. Vanaf 1 juli 2025 zijn verpandingsverboden in nieuwe overeenkomsten direct nietig en per 1 oktober 2025 geldt deze wet ook voor bestaande contracten. Wat verandert er voor u vanaf 1 oktober 2025?

In dit artikel leest u:

• Wat de nieuwe Wet opheffing verpandingsverboden inhoudt
• Wat er concreet verandert en welke uitzonderingen er zijn
• Waarom deze wet in het leven is geroepen
• Welke actie ondernemers moeten nemen

Wet opheffing verpandingsverboden

De Wet is op 4 maart 2025 aangenomen en opgenomen in artikel 3:83 lid 3 en 4 BW. De Wet treedt in twee fases in werking. 1 juli 2025 is de Wet in werking getreden voor nieuwe overeenkomsten. Na een overgangsperiode van drie maanden geldt de Wet vanaf 1 oktober 2025 ook voor bestaande contracten. Zakelijke geldvorderingen zijn vanaf dan in elk geval overdraagbaar en verpandbaar. Alle verpandingsverboden uit contracten die vóór 1 juli 2025 zijn gesloten, verliezen vanaf dat moment hun rechtskracht.

Wat verandert er concreet?

Voorheen kon in een contract worden overeengekomen dat een factuur niet mocht worden overgedragen of gebruikt mocht worden als onderpand. Dit hield in dat een ondernemer zijn facturen niet kon gebruiken om financiering te krijgen: de factuur kon niet worden overgedragen aan een bank of factoringmaatschappij om meteen betaald te krijgen, en ook niet als onderpand worden ingezet voor een lening. Dergelijke verpandingsverboden kwamen in de praktijk veel voor. Ondernemers namen dit vaak op om te voorkomen dat zij na overdracht of verpanding met een andere partij te maken kregen dan de oorspronkelijke contractspartij, bijvoorbeeld een bank.
Met de nieuwe wet mogen dit soort verboden niet meer. Dit betekent dat ondernemers hun openstaande facturen wél kunnen inzetten om sneller aan financiering te komen. Voor de klant (debiteur) verandert er niets, behalve dat hij schriftelijk bericht moet ontvangen als de factuur is overgedragen of verpand. Voorheen was dit vormvrij. Zonder die schriftelijke mededeling blijft betaling aan de oorspronkelijke leverancier bevrijdend.

De Wet kent enkele uitzonderingen. Artikel 3:83 lid 4 BW bepaalt dat de regels niet gelden voor:

• Vorderingen uit betaal- of spaarrekeningen
• Leningen verstrekt door een syndicaat (samenwerkingsverband) van banken
• G-rekeningen ten behoeve van belasting- en premieafdracht

Waarom is deze wet in het leven geroepen?

Verpandingsverboden beperkten de kredietruimte van ondernemingen, omdat geldvorderingen niet konden worden ingezet als zekerheid voor de nakoming van betalingsverplichtingen onder een kredietfaciliteit. Dat betekende voor ondernemingen feitelijk een beperking van hun kredietruimte, waardoor zij minder financiering konden aantrekken. De nieuwe Wet geeft ondernemers meer ruimte en flexibiliteit om hun financiering te vergroten; geldvorderingen worden vrijer beschikbaar en het aantrekken van financiering wordt eenvoudiger. Vooral MKB-ondernemers profiteren hiervan, omdat zij hun facturen nu kunnen gebruiken als zekerheid voor financiering.
Daarnaast sluit Nederland met deze Wet beter aan bij de situatie in andere omringende Europese landen.

Welke actie moet worden ondernomen?

Clausules met verpandingsverboden zijn vanaf 1 oktober 2025 automatisch ongeldig en verliezen hun juridische werking. Ondernemers hoeven hun contracten niet actief aan te passen. Wel is het verstandig om bestaande contracten door te nemen, zodat duidelijk is welke afspraken straks geen effect meer hebben.
Daarnaast is het belangrijk om interne processen goed in te richten: zodra een factuur wordt overgedragen of verpand, moet de klant (debiteur) daar schriftelijk van op de hoogte worden gebracht.

Samenvatting

De Wet opheffing verpandingsverboden zorgt voor een belangrijke wijziging in het contractenrecht. Sinds 1 juli 2025 was het al niet meer mogelijk om in nieuwe overeenkomsten overdracht of verpanding van zakelijke geldvorderingen op naam te verbieden of beperken. En vanaf 1 oktober 2025 verliezen alle bestaande verpandingsverboden hun werking en wordt het voor ondernemers dus makkelijker om openstaande facturen te benutten voor financiering. Dit biedt vooral het MKB meer ruimte om te investeren en te groeien. Het is daarom raadzaam om tijdig stil te staan bij de gevolgen van de Wet en interne processen hierop af te stemmen.

Vragen of advies?

Heeft u vragen over de Wet opheffing verpandingsverboden of wilt u advies over uw contracten en de gevolgen hiervan voor uw onderneming? Neem dan gerust contact op met ons team Ondernemingsrecht. U kunt ons telefonisch bereiken of per e-mail benaderen. Wij helpen u graag verder.